Zatrzymanie prawa jazdy a cofnięcie uprawnień i zakaz prowadzenia pojazdów – różnice i konsekwencje prawne

Zatrzymanie prawa jazdy przez policję, cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów oraz zakaz prowadzenia pojazdów to pojęcia, które często są ze sobą mylone. Wielu kierowcom trudno rozstrzygnąć różnice między nimi, a niekiedy dość zawiłe przepisy prawne, które bywają różnie interpretowane nawet przez sądy, nie ułatwiają życia kierowcom. Dzisiaj postaramy się rozwiązać wszelkie wątpliwości, dotyczące zatrzymania prawa jazdy, cofnięcie uprawnień oraz zakazu prowadzenia pojazdów – czym się od siebie różnią, kogo dotyczą i jakie są konsekwencje wydania różnych decyzji i wyroków sądu.

Kiedy dochodzi do zatrzymania prawa jazdy przez policję?

Do zatrzymania prawa jazdy najczęściej dochodzi w przypadku przekroczenia dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h (w świetle nowych przepisów obowiązujących od 5 grudnia 2020, kierowcy nie są zobligowani do posiadania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów). W przypadku kontroli i pomiaru prędkości, która wykazuje takie przekroczenie, policjant jest zobligowany do zatrzymania prawa jazdy. Podobny obowiązek funkcjonariusz policji ma wówczas, gdy u kierowcy stwierdzi niedopuszczalną ilość alkoholu we krwi lub gdy kierowca jest pod wpływem innych środków odurzających. Również przekroczenie limitu punktów karnych skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy. Fakultatywnie policjant może (ale nie musi) zatrzymać prawo jazdy, gdy ma uzasadnione podejrzenie o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, za który sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Dzieje się tak w przypadku kolizji drogowej lub wypadku drogowego.

Informację o zatrzymaniu prawa jazdy policja przekazuje staroście albo prokuraturze lub sądowi. Organ właściwy wydaje decyzję o prawnym zatrzymaniu prawa jazdy, a od decyzji tej można się odwołać.

Prowadzenie pojazdu po zatrzymaniu prawa jazdy

W sytuacji zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym i dalszej jazdy kierowcy, mogą go spotkać następujące konsekwencje: 

  • przed wydaniem decyzji przez odpowiedni organ, prawo jazdy zostanie zatrzymane na kolejne 3 miesiące, w przypadku ponownej jazdy po zatrzymaniu prawa jazdy, zostanie one odebrane, a kierowca będzie musiał zapisać się na kurs prawa jazdy i zdać egzamin teoretyczny i praktyczny
  • po wydaniu decyzji przez odpowiedni organ, oprócz wspomnianych powyżej konsekwencji, kierowcy grozi zarzut z art. 94 kodeksu wykroczeń, za którego popełnienie grozi mandat 500 złotych, albo skierowanie sprawy do sądu, gdzie grozi kara grzywny do 5000 złotych oraz zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat

W przypadku jazdy po alkoholu lub narkotykach, uprawnienia do prowadzenia pojazdu zostają zawieszone w chwili zatrzymania prawa jazdy przez policję, jeszcze przed wydaniem postanowienia sądu lub prokuratury potwierdzającego lub nie jego zatrzymanie, a więc sytuacji dalszej jazdy, kierowcy grozi zarzut z art. 94 kodeksu wykroczeń, za którego popełnienie grozi mandat 500 złotych, albo skierowanie sprawy do sądu, gdzie grozi kara grzywny do 5000 złotych oraz zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.

Jeśli prawo jazdy zostało zatrzymane po spowodowaniu kolizji drogowej lub wypadku drogowego to dopiero po wydaniu przez sąd lub prokuraturę postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy, kierowcy w przypadku dalszej jazdy grozi zarzut z artykułu 94 z kodeksu wykroczeń.

Zakaz prowadzenia pojazdów a cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów

Zakaz prowadzenia pojazdów jest środkiem karnym, którego celem jest zabezpieczenie uczestników ruchu drogowego od tych kierowców, którzy stwarzają zagrożenie na drodze.  Zakaz prowadzenia pojazdów ma też wpłynąć na kierowcę, by w przyszłości stosował się do kodeksu drogowego. Obligatoryjnie zakaz prowadzenia pojazdów co do zasady nakładany jest na kierowców pojazdów, którzy pojazd prowadzili pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających oraz na osoby, które uczestniczyły w wypadku drogowym i nie udzieliły pomocy ofiarom tego wypadku. Fakultatywnie zakaz prowadzenia pojazdów może zostać także orzeczony za spowodowanie kolizji drogowej lub wypadku drogowego, o ile kierowcy nie zostanie postawiony zarzut spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym. Zakaz prowadzenia pojazdów, który orzeka sąd, nie jest równoznaczny z cofnięciem uprawnień do prowadzenia pojazdu. Po uprawomocnieniu się wyroku, sąd przekazuje odpis wyroku do starosty, który wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów.

Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdu

Decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów wydaje starosta. Może ona zostać wydana między innymi:

  • na podstawie orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów
  • na podstawie orzeczenia psychologicznego, które stwierdza przeciwwskazania psychologiczne do prowadzenia pojazdów
  • niestawienia się na egzamin państwowy w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. B
  • na podstawie negatywnego wyniku egzaminu państwowego (tryb art. 49 ust. 1 pkt. 2 i 3)
  • po ponownym przekroczeniu limitu punktów w okresie 5 lat od skierowania na kurs reedukacyjny
  • po popełnieniu w okresie próbnych trzech wykroczeń lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
  • po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdu

Prowadzenie pojazdu po wydaniu wyroku o zakazie prowadzenia pojazdu grozi zarzutem z art. 244 kodeksu karnego, zaś po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień zarzutem z art. 180a kodeksu karnego – w obu przypadkach traktowane jest jako przestępstwo, a nie wykroczenie. Kierowcy, którzy nadal będzie łamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów oraz ignorował decyzję o cofnięciu uprawnień, grozi nawet kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak przywrócić cofnięte uprawnienia do prowadzenia pojazdów?

Gdy okres cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów kończy się, kierowca może ubiegać się o przywrócenie uprawnień. Jeśli uprawnienia cofnięto na rok, co do zasady wystarczy złożyć wniosek i uiścić stosowną opłatę. W przypadku cofnięcia uprawnień po prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków, starosta obligatoryjnie kieruje kierowcę na kurs reedukacyjny o tematyce przeciwalkoholowej i antynarkotykowej, z którego certyfikat należy dołączyć do wniosku o przywrócenie uprawnień. Ponadto kierowca kierowany jest na badania psychologiczne oraz badania lekarskie. Składając wniosek, kierowca musi udokumentować odbycie kursu oraz odbycie badań.

Jeśli jednak uprawnienia były cofnięte na dłużej niż rok, kierowca musi ponownie zdać egzamin na prawo jazdy, bez konieczności ukończenia kursu w przypadku doświadczonych kierowców. Kierowcy, którzy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od uzyskania prawa jazdy, będzie musiał odbyć kurs i zdać egzaminy państwowe na prawo jazdy.

Zatrzymanie prawa jazdy, zakaz prowadzenia pojazdów oraz cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów – pomoc prawna dla kierowców z całej Polski

Dość często zdarza się, że kierowcy poddają w wątpliwość słuszność decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, cofnięcia uprawnień oraz zakazu prowadzenia pojazdów. Jeśli również Ty masz podobne wątpliwości, skorzystaj z porady lub pomocy prawnej – skontaktuj się z nami telefonicznie lub poprzez formularz kontaktowy.

22 thoughts on “Zatrzymanie prawa jazdy a cofnięcie uprawnień i zakaz prowadzenia pojazdów – różnice i konsekwencje prawne

  1. Witam mam pytanie .
    Wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat.AM.B1.B
    W związku z popełnieniem trzech wykroczeń o przekroczenie prędkości w obszarze zabudowanym .W okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Czy jest możliwość zmiany że tak powiem decyzji ?

    1. Szanowny Panie Damianie

      Niestety nie. Przepisy w tej kwestii są jednoznaczne i w Pana sytuacji organ administracyjny/starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, co w konsekwencji powoduje, iż będzie musiał Pan od nowa przejść kurs na prawo jazdy + zdać egzamin na prawo jazdy.

      Pozdrawiam

    1. Szanowna Pani Emilio

      Dodatkowo pragnę Panią poinformować, iż treść artykułu została zaktualizowana w związku ze zmianami jakie zaszły przede wszystkim w braku obowiązku posiadania prawa jazdy.

      Pozdrawiam

  2. Witam. Miałem na koncie 12pkt karnych. Dostałem 2x po 6pkt. Dnia 2 października niestety przekroczyłem o 50 więcej w terenie zabudowanym przy czym dostałem 10pkt. Czyli w sumie mam 22pkt. Nie miałem jeszcze prawa jazdy przez rok czyli byłem jeszcze młodym kierowcą. Dzisiaj po paru listach ze starostwa przyszła decyzja o cofnięciu mi prawa jazdy. Lecz nigdzie nie jest napisane na jaki okres. Moje pytanie więc brzmi na jaki okres cofnięto mi prawo jazdy i czy będę musiał od nowa przejść cały kurs czy tylko będę musiał zdać ponownie egzaminy?

    1. Szanowny Panie Maksymilianie

      Niestety, ale na podstawie przekazanych informacji zostały Panu cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z popełnieniem trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dwu letnim okresie ochronnym, któremu podlega każdy „nowy” kierowca. W takiej sytuacji jest Pan traktowany tak jakby Pan uprawnień nigdy nie miał i w związku z czym musi Pan na nowo przejść kurs na praw jazdy oraz zdać egzamin na prawo jazdy. Decyzja o cofnięciu uprawnień będzie obowiązywać do momentu, kiedy nie uzyska Pan nowych uprawnień do kierowania pojazdami.

      Pozdrawiam

        1. Szanowny Panie Maksymilianie,

          jeżeli decyzja o cofnięciu uprawnień się już uprawomocniła to może Pan przystąpić do robienia kursu na prawo jazdy.

          Pozdrawiam

  3. lekarz medycyny pracy w orzeczeniu skłamał i wydał złą opinię mam dowody że miałem aparat słuchowe i brak badań na równowagę

    1. Szanowny Panie Wojciechu,

      gdyby był Pan uprzejmy sprecyzować i rozwinąć Pana komentarz gdyż nie wiemy jakich informacji Pan oczekuje. Jeżeli w związku z wydaniem bądź zaświadczenia lekarza medycyny pracy doszło do popełnienia przestępstwa to ten fakt może Pan zgłosić odpowiednim organom składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ponadto może Pan się odwoływać od tego orzeczenia lekarza zgodnie z pouczeniami zawartymi w samym orzeczeniu.

      W razie potrzeby pomocy w Pana sprawie zachęcam do kontaktu poprzez formularz kontaktowy który wyświetla się po prawej stronie lub telefonicznie pod numerem 783031273.

      Pozdrawiam,

  4. Witam, już dostałem informację od Państwa a także potwierdził to mój wuja policjant że mogę robić prawo jazdy na nowo. Czy muszę wyrobić na nowo numer PKK czy stary będzie działał? Pozdrawiam.

    1. Szanowny Panie Maksymilianie,

      proszę o sprecyzowanie o jaki stary numer PKK Panu chodzi? Przy jakiej okazji wydano Panu numer PKK.

      Pozdrawiam

  5. Witam, w lipcu tego roku 2020 dostałem prawomocny wyrok sądu, orzeczono wobec mnie zakaz prowadzenia pojazdów na okres 1 roku, adwokat powiedział mi że im szybciej oddam prawo jazdy do wydziału komunikacji tym lepiej ponieważ od dnia oddania liczy się rok czasu. Prawo jazdy dodałem dnia 4 listopada 2020 roku (wtedy jeszcze w wydziale nie mieli wyroku sadu) Ale I tak oddałem prawojazdy bo okres miał sie liczyć od dnia oddania. Dopiero Dnia 23 grudnia przyszło mi pismo ze starostwa ze wszczęto postępowanie o cofnięcie uprawnień I mam 7 dni na odwołanie się od decyzji. Teraz pytanie co w takim przypadku ? Ten rok czasu będzie liczył mi się normalnie od 4 listopada czy dopiero od decyzji o cofnięcie mi uprawnień przez starostę? Bo teraz nie wiem czy dobrze że oddałem to prawojazdy w listopadzie czy źle? Proszę bardzo o pomoc

    1. I mam rozumieć że ja w tym przypadku nie będę musiał ponownie zdawać egzaminu tak jak mi inni wspominali ? Ponieważ zostało mi zatrzymane tylko na rok.
      Proszę mi wyjaśnić o co chodzi z tym cofnięciem uprawnień przez starostę.
      Z góry dziękuję za odpowiedź
      Pozdrawiam I życzę wesołych świąt 🙂

      1. Szanowny Panie Krzysztofie

        1. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, a okres trwania zakazu prowadzenia pojazdów to tak naprawdę dwie różne kwestie, jednakże co do zasady jeżeli został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, to starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na czas trwania zakazu;

        2. Okresu zakazu prowadzenia pojazdów co do zasady powinien liczyć się do daty zwrotu/zatrzymania dokumentu prawa jazdy, jednakże zalecam to sprawdzić w starostwie czy na pewno tak jest w Pana przypadku. Powinien Pan otrzymać pismo ze starosty informujące o wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i tam powinien być określony czas trwania zakazu, a tym samym czas na jaki zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami;

        3. Co do zasady, jeżeli przed przed zdarzeniem objętym treścią wyroku, który zakładam był wydany w sprawie o przestępstwo, uprawnienia do kierowania pojazdami miał Pan dłużej niż 2 lata, to w przedstawionej przez Pana sytuacji co do zasady nie musi Pan zdawać na nowo egzaminu na prawo jazdy.

        Pozdrawiam.

        1. Prawojazdy miałem dłużej jak 2 lata w chwili wypadku. Prawojazdy zdałem w marcu 2014 A wypadek miałem w sierpniu 2016. Wyrok zapadł w lipcu 2020, prawie 4 lata po zdarzeniu ponieważ długo się sądziłem. Z tego co się dziś dowiedziałem w wydziale komunikacji to zakaz będzie mi się liczył normalnie od dnia zwrotu przez rok czasu. Proszę mi jeszcze powiedzieć jak to.jest z badaniami po tym roku. Dostaje jakieś pisemne skierowanie od starosty na badania lekarskie czy tylko po roku składam wniosek o przywrócenie uprawnień I je normalnie odbieram? Zawsze starosta kieruje na takie badania czy tylko w niektórych przypadkach?

  6. Prawojazdy miałem dłużej jak 2 lata w chwili wypadku. Prawojazdy zdałem w marcu 2014 A wypadek miałem w sierpniu 2016. Wyrok zapadł w lipcu 2020, prawie 4 lata po zdarzeniu ponieważ długo się sądziłem. Z tego co się dziś dowiedziałem w wydziale komunikacji to zakaz będzie mi się liczył normalnie od dnia zwrotu przez rok czasu. Proszę mi jeszcze powiedzieć jak to.jest z badaniami po tym roku. Dostaje jakieś pisemne skierowanie od starosty na badania lekarskie czy tylko po roku składam wniosek o przywrócenie uprawnień I je normalnie odbieram? Zawsze starosta kieruje na takie badania czy tylko w niektórych przypadkach?

    1. Szanowny Panie Krzysztofie

      Jeżeli starosta skieruje Pana na badania lekarskie (może zrobić to w trakcie trwania zakazu lub po jego upływie) to będzie musiał się im Pan poddać. W sytuacji braku pozytywnego przejścia badania lekarskiego starosta może wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy do momentu kiedy badań Pan nie przejdzie. A zatem, jeżeli nie zostanie Pan skierowany na badania lekarskie lub jeżeli zostanie Pan skierowany i zostaną one przez Pana zaliczone to po upływie roku wnioskuje Pan o przywrócenie uprawnień.

      Pozdrawiam

      Pozdrwiam

  7. Witam… Mnie osobiście interesuje kwestia zatrzymania prawa jazdy Alimenciarza bo żeby można było zatrzymać prawa jazdy muszą istnieć określone przesłanki itd, tak samo z cofnięciem i zakazem a wszystko to za wykroczenia i przestępstwa w zakresie kodeksu drogowedo. Idąc dalej, Alimenciarz olawszy ważne sprawy pewnego dnia dostaje pismo od starosty w którym administracyjnie zatrzymuje się dokument z nakazem zwrotu do wydziału. Gdzieś tu gubię się w tych kodeksach i w momencie kiedy wiem, że Alimenciarz jest przykładnym i przepisowym kierowcą i mimo iż przez ostatnie 10 lat nie otrzymał pół mandatu za złe parkowanie dokument traci. Teraz pytanie, zatrzymanie dokumentu jest tym samym co cofnięcie uprawnień do kierowania? Jakie mogą być konserwacje za prowadzenie pojazdu na zatrzymanym prawo jazdy za alimenty? Nie można sądownie zakazać prowadzenia bo k.d nie ma podstaw i ma się nijak w stosunku do krio. Nie rozumiem tego przepisu, żeby zabierać alimenciarzom prawko choć drogowego wykro/przestępstw kompletnie zero a konsekwencje karne nie istnieją dla takich co za alimenty dokumentów się pozbyli no chyba że są to inna sprawa.

    1. Szanowny Panie Porowno wszystkim,

      możliwość zatrzymania prawa jazdy za niepłacenie alimentów przewiduje ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zanim dojdzie do zatrzymania prawa jazdy odpowiednia jednostka (co do zasady MOPS) przeprowadza postępowanie w ramach którego ustala dlaczego dłużnik alimentacyjny nie reguluje swoich zobowiązań. W ramach tego postępowania jeżeli dłużnik uniemożliwi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówi złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się jako bezrobotny czy też bez uzasadnionej przyczyny odmówi zatrudnienia może zostać uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i zostaje wydana stosowna decyzja. Za uchylającego się od zobowiązań nie może być uznany dłużnik, który przez ostatnie 6 miesięcy wpłacał minimum 50% ustalonych alimentów. Dopiero po uprawomocnieniu się tej decyzji do Starostwa kierowany jest wniosek o zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. A więc zatrzymanie to nie ma żadnego związku z karalnością czy to w postepowaniu karnym czy wykroczeniowym. Jest ona ściśle związana z niewywiązywaniem się z zobowiązań alimentacyjnych i odmową udzielenia stosownych informacji.

      Samo zatrzymanie prawa jazdy nie powoduje utraty uprawnień. To znaczy, że co do zasady uprawnienia Pan posiada, ale czasowo nie może Pan z nich korzystać, z uwagi na zatrzymanie prawa jazdy. Po spełnieniu przesłanek z ustawy to jest albo utrata statusu dłużnika alimentacyjnego (np. z powodu uchylenia obowiązku alimentacyjnego) lub złożeniu oświadczenia majątkowego i opłacaniu przez okres co najmniej 6 miesięcy minimum 50% alimentów prawo jazdy zostaje zwrócone. Co istotne, jeżeli okres faktycznego zatrzymania prawa jazdy trwa dłużej niż rok, to konieczne jest zdanie egzaminu kontrolnego.

      W przypadku prowadzenia pojazdu pomimo jego zatrzymania za niepłacenie alimentów grozi odpowiedzialność z art. 94 KW, za który grozi kara grzywny do 5.000 zł i może zostać orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.

      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.