Zatrzymanie prawa jazdy przez policję, cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów oraz zakaz prowadzenia pojazdów to pojęcia, które często są ze sobą mylone. Wielu kierowcom trudno rozstrzygnąć różnice między nimi, a niekiedy dość zawiłe przepisy prawne, które bywają różnie interpretowane nawet przez sądy, nie ułatwiają życia kierowcom. Dzisiaj postaramy się rozwiązać wszelkie wątpliwości, dotyczące zatrzymania prawa jazdy, cofnięcie uprawnień oraz zakazu prowadzenia pojazdów – czym się od siebie różnią, kogo dotyczą i jakie są konsekwencje wydania różnych decyzji i wyroków sądu.

Kiedy dochodzi do zatrzymania prawa jazdy przez policję?

Do zatrzymania prawa jazdy najczęściej dochodzi w przypadku przekroczenia dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h (w świetle nowych przepisów obowiązujących od 5 grudnia 2020, kierowcy nie są zobligowani do posiadania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów). W przypadku kontroli i pomiaru prędkości, która wykazuje takie przekroczenie, policjant jest zobligowany do zatrzymania prawa jazdy. Podobny obowiązek funkcjonariusz policji ma wówczas, gdy u kierowcy stwierdzi niedopuszczalną ilość alkoholu we krwi lub gdy kierowca jest pod wpływem innych środków odurzających. Również przekroczenie limitu punktów karnych skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy. Fakultatywnie policjant może (ale nie musi) zatrzymać prawo jazdy, gdy ma uzasadnione podejrzenie o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, za który sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Dzieje się tak w przypadku kolizji drogowej lub wypadku drogowego.

Informację o zatrzymaniu prawa jazdy policja przekazuje staroście albo prokuraturze lub sądowi. Organ właściwy wydaje decyzję o prawnym zatrzymaniu prawa jazdy, a od decyzji tej można się odwołać.

Prowadzenie pojazdu po zatrzymaniu prawa jazdy

W sytuacji zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym i dalszej jazdy kierowcy, mogą go spotkać następujące konsekwencje: 

  • przed wydaniem decyzji przez odpowiedni organ, prawo jazdy zostanie zatrzymane na kolejne 3 miesiące, w przypadku ponownej jazdy po zatrzymaniu prawa jazdy, zostanie one odebrane, a kierowca będzie musiał zapisać się na kurs prawa jazdy i zdać egzamin teoretyczny i praktyczny
  • po wydaniu decyzji przez odpowiedni organ, oprócz wspomnianych powyżej konsekwencji, kierowcy grozi zarzut z art. 94 kodeksu wykroczeń, za którego popełnienie grozi mandat 500 złotych, albo skierowanie sprawy do sądu, gdzie grozi kara grzywny do 5000 złotych oraz zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat

W przypadku jazdy po alkoholu lub narkotykach, uprawnienia do prowadzenia pojazdu zostają zawieszone w chwili zatrzymania prawa jazdy przez policję, jeszcze przed wydaniem postanowienia sądu lub prokuratury potwierdzającego lub nie jego zatrzymanie, a więc sytuacji dalszej jazdy, kierowcy grozi zarzut z art. 94 kodeksu wykroczeń, za którego popełnienie grozi mandat 500 złotych, albo skierowanie sprawy do sądu, gdzie grozi kara grzywny do 5000 złotych oraz zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.

Jeśli prawo jazdy zostało zatrzymane po spowodowaniu kolizji drogowej lub wypadku drogowego to dopiero po wydaniu przez sąd lub prokuraturę postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy, kierowcy w przypadku dalszej jazdy grozi zarzut z artykułu 94 z kodeksu wykroczeń.

Zakaz prowadzenia pojazdów a cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów

Zakaz prowadzenia pojazdów jest środkiem karnym, którego celem jest zabezpieczenie uczestników ruchu drogowego od tych kierowców, którzy stwarzają zagrożenie na drodze.  Zakaz prowadzenia pojazdów ma też wpłynąć na kierowcę, by w przyszłości stosował się do kodeksu drogowego. Obligatoryjnie zakaz prowadzenia pojazdów co do zasady nakładany jest na kierowców pojazdów, którzy pojazd prowadzili pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających oraz na osoby, które uczestniczyły w wypadku drogowym i nie udzieliły pomocy ofiarom tego wypadku. Fakultatywnie zakaz prowadzenia pojazdów może zostać także orzeczony za spowodowanie kolizji drogowej lub wypadku drogowego, o ile kierowcy nie zostanie postawiony zarzut spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym. Zakaz prowadzenia pojazdów, który orzeka sąd, nie jest równoznaczny z cofnięciem uprawnień do prowadzenia pojazdu. Po uprawomocnieniu się wyroku, sąd przekazuje odpis wyroku do starosty, który wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów.

Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdu

Decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów wydaje starosta. Może ona zostać wydana między innymi:

  • na podstawie orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów
  • na podstawie orzeczenia psychologicznego, które stwierdza przeciwwskazania psychologiczne do prowadzenia pojazdów
  • niestawienia się na egzamin państwowy w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. B
  • na podstawie negatywnego wyniku egzaminu państwowego (tryb art. 49 ust. 1 pkt. 2 i 3)
  • po ponownym przekroczeniu limitu punktów w okresie 5 lat od skierowania na kurs reedukacyjny
  • po popełnieniu w okresie próbnych trzech wykroczeń lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
  • po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdu

Prowadzenie pojazdu po wydaniu wyroku o zakazie prowadzenia pojazdu grozi zarzutem z art. 244 kodeksu karnego, zaś po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień zarzutem z art. 180a kodeksu karnego – w obu przypadkach traktowane jest jako przestępstwo, a nie wykroczenie. Kierowcy, którzy nadal będzie łamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów oraz ignorował decyzję o cofnięciu uprawnień, grozi nawet kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak przywrócić cofnięte uprawnienia do prowadzenia pojazdów?

Gdy okres cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów kończy się, kierowca może ubiegać się o przywrócenie uprawnień. Jeśli uprawnienia cofnięto na rok, co do zasady wystarczy złożyć wniosek i uiścić stosowną opłatę. W przypadku cofnięcia uprawnień po prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków, starosta obligatoryjnie kieruje kierowcę na kurs reedukacyjny o tematyce przeciwalkoholowej i antynarkotykowej, z którego certyfikat należy dołączyć do wniosku o przywrócenie uprawnień. Ponadto kierowca kierowany jest na badania psychologiczne oraz badania lekarskie. Składając wniosek, kierowca musi udokumentować odbycie kursu oraz odbycie badań.

Jeśli jednak uprawnienia były cofnięte na dłużej niż rok, kierowca musi ponownie zdać egzamin na prawo jazdy, bez konieczności ukończenia kursu w przypadku doświadczonych kierowców. Kierowcy, którzy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od uzyskania prawa jazdy, będzie musiał odbyć kurs i zdać egzaminy państwowe na prawo jazdy.

Zatrzymanie prawa jazdy, zakaz prowadzenia pojazdów oraz cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów – pomoc prawna dla kierowców z całej Polski

Dość często zdarza się, że kierowcy poddają w wątpliwość słuszność decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, cofnięcia uprawnień oraz zakazu prowadzenia pojazdów. Jeśli również Ty masz podobne wątpliwości, skorzystaj z porady lub pomocy prawnej – skontaktuj się z nami telefonicznie lub poprzez formularz kontaktowy.